Simboli Grada Loznice — grb i zastava

Kako je 21. marta 2018. doneta Odluka o simbolima i zašto je zamenjen opštinski amblem

Na 16. sednici Skupštine grada Loznice održanoj 21. marta 2018. godine odbornici su usvojili Odluku o simbolima i upotrebi simbola grada Loznice pod službenim brojem 06-5/18-16-1, koju je potpisala predsednica Skupštine grada Milena Manojlović Knežević. Odluka je objavljena u glasilu „Službeni list grada Loznice”, godina XLII, broj 3, od 26. marta 2018. godine (strane 1–34), a stupila je na snagu osmog dana od objavljivanja. Sastavni deo akta čine tri priloga: likovna interpretacija simbola (Prilog 1), obrazloženje izgleda simbola koje je izradio Centar za kulturu „Vuk Karadžić” Loznica (Prilog 2) i Etalon sa grafičkim standardima (Prilog 3).

Postupak je pokrenut prethodnom Odlukom o izradi simbola grada Loznice („Službeni list grada Loznice”, br. 18/17), budući da je Loznica zakonskim sticanjem statusa Grada imala obavezu da svoja znamenja uskladi sa Zakonom o lokalnoj samoupravi i Statutom grada. Članom 42. Odluke iz marta 2018. prestala je da važi dotadašnja Odluka o amblemu opštine Loznice („Službeni list opštine Loznica”, br. 5/97, 1/01 i 4/06). Za razliku od jednostepenog opštinskog amblema iz 1997. godine, koji nije imao ni bedemsku krunu, ni čuvare štita, ni propisanu zastavu, akt iz 2018. uveo je punu gradsku heraldiku u tri stepena, ali je na samom osnovnom štitu sačuvao prepoznatljive motive starog znaka radi istorijskog kontinuiteta.

Tumačenje osnovnog grba i srednjeg grba sa četiri merlona i kapijom dobrodošlice

Osnovni grb (član 6. Odluke) oblikovan je kao srcasti štit uokviren crnom linijom i podeljen u tri simboličke zone. U gornjoj polovini, na svetloplavom polju neba čiji unutrašnji obris prati liniju srpske šajkače, po dijagonali se ukrštaju dva bela guščija pera koja tvore krila širenja pismenosti iz Jadra. Levo i desno od pera stoje dvoje belih gusala iz profila sa gudalom, kobilicom i žicom: glava levih gusala izvedena je u obliku glave orla otvorenog kljuna (simbol hrabrosti i direktna veza sa orlom na spomeniku u Tekerišu), dok desne gusle nose konjsku glavu po ugledu na originalne gusle Vuka Stefanovića Karadžića.

Ispod ukrštenih pera, između gusala, razmotan je beli svitak papirusa sa prvih sedam slova ćirilice — A, B, V, G, D, Đ, E — ispisanih crnom bojom koja u zvaničnom obrazloženju podseća na razmućeni barut kojim je mladi Vuk u Tršiću učio pisanje. Donju polovinu štita presecaju tri krivudava polja (belo, tamnoplavo i belo) gde središnja tamnoplava traka označava reku Drinu, dok se u belom dnu štita nalazi zeleni list vinove loze, simbol plodnosti kraja i samog porekla imena Loznice.

Srednji grb nadgrađuje osnovni štit belom bedemskom krunom sa četiri vidljiva merlona (zupca tvrđave), koja u srpskoj teritorijalnoj heraldici označava status Grada. Sa bočnih strana štit obuhvataju dva koplja-stuba gusto obavijena zelenom vinovom lozom sa po jednim zrelim ljubičastim grozdom, a na vrhovima kopalja stoje crne stilizovane figure kamenih čuvara preuzetih sa Spomen-kosturnice na Gučevu. Sa belom ćiriličnom trakom imena Grada u podnožju, čitav sklop srednjeg grba oblikovan je kao ukrašena kapija dobrodošlice.

Kameni čuvari sa Gučeva, pet polja za Štiru i Jadar na velikom grbu i kvadratna zastava

Veliki grb kruniše osnovni štit sivobelom bedemskom krunom sa četiri merlona, dok kao držači štita na zelenom travnatom polju stoje dve sivo-bele figure kamenih čuvara sa spomenika na Gučevu u mirnom stavu, sa rukama spuštenim na balčak mača čiji je vrh okrenut ka zemlji — znamen istorijskog stradanja i bdenja na braniku otadžbine. Uz levog čuvara uzdiže se koplje sa kuglom na vrhu sa kog se vije zlatnim resama uokviren steg Republike Srbije, a uz desnog istovetno koplje sa stegom Grada Loznice.

Postament velikog grba čini zeleno polje prošarano horizontalnim crnim linijama, na čijoj sredini ljubičasto polje obuhvata špic velikog štita i oslanja se na stilizovani mali štit sa pet krivudavih horizontalnih polja — tri bela i dva plava. Prema zvaničnom obrazloženju iz Priloga 2, te dve plave linije na malom štitu predstavljaju reke Štiru i Jadar. Mali štit uliva se u beli prsten sa ćiriličnim imenom grada (znak večnog kretanja), povezan sa odmotanim svicima u crveno-plavo-belim bojama srpske zastave.

Zastava Grada Loznice (član 29) je kvadratnog oblika. Gornja plava polovina sadrži sve gornje motive osnovnog grba (ukrštena pera, dvoje gusala i svitak sa sedam početnih slova azbuke). Ispod nje se vodoravno pruža sedam krivudavih polja — četiri bela i tri tamnoplava — pri čemu tri plave talasaste trake objedinjuju sve tri reke lozničkog zavičaja: Drinu, Jadar i gradsku rečicu Štiru, dok zelena površina u donjem delu zastave označava bujnu vegetaciju i plodnost Jadra.

Pravila isticanja uz državne simbole, čuvanje Etalona i saglasnost Skupštine

Članom 2. Odluke utvrđeno je strogo protokolarno pravilo: simboli Grada Loznice mogu se isticati samo uz državne simbole Republike Srbije, dok se u službenim prostorijama gradskih organa ističu isključivo gradska i državna znamenja. Izvornik (Etalon) i grafički standardi za prikazivanje u boji, crno-beloj tehnici i reljefu čuvaju se u Gradskoj upravi — Odeljenju za društvene delatnosti (član 6). Zastava Grada ne sme dodirivati tlo, niti se sme koristiti kao prostirka, zavesa ili pokrivač stolova, osim u formi stone zastavice (član 32).

Grb Grada ne može se registrovati niti koristiti kao robni ili uslužni žig (član 8), dok je njegova upotreba u umetničkom stvaralaštvu i nastavi slobodna uz poštovanje moralnih normi i heraldičkog integriteta (član 9). Pravna lica i preduzetnici čija je delatnost od značaja za Grad mogu zatražiti upotrebu isključivo Osnovnog grba (ili zastave) podnošenjem zahteva Odeljenju za društvene delatnosti; konačnu saglasnost daje Skupština grada na predlog Gradskog veća i po stručnom mišljenju petočlane Komisije (članovi 4. i 18–26), dok nadzor nad primenom odluke vrše komunalna inspekcija i komunalna policija.