Drinska regata u Ljuboviji

Kako je početkom 2000-ih pokrenuta regata u Ljuboviji

Krajem devedesetih i na samom početku dvehiljaditih godina, grupa ljubitelja reke i sportskih ribolovaca iz Ljubovije organizovala je prve grupne letnje plovidbe gumenim čamcima niz azbukovački sektor srednje Drine. Iz tih pionirskih spusteva 2002. godine uobličena je zvanična Drinska regata u Ljuboviji (čije je trinaesto uzastopno izdanje održano 12. jula 2014. godine), pod okriljem Opštine Ljubovija, Turističke organizacije opštine Ljubovija i lokalnog rafting kluba. Kao ustaljeni kalendarski termin izabrana je druga subota u julu, čime je manifestacija dobila prepoznatljivo mesto na samom otvaranju glavne letnje sezone na srednjoj Drini.

Za stanovnike Azbukovice — brdsko-planinske oblasti stisnute između zelene matice Drine i venaca Medvednika, Bobije i Sokolskih planina — regata je ubrzo postala središnji letnji praznik. Dok planinsko zaleđe Ljubovije čuva klisure kratkih bistrih pritoka i planinska sela, sam grad leži na širokoj rečnoj terasi kod ušća Ljuboviđe u Drinu, naspram Bratunca u Republici Srpskoj (Bosna i Hercegovina), pa je celodnevni spust niz maticu prirodno povezao sva priobalna naselja opštine u jednu plovnu celinu.

Reka na ovom delu srednjeg toka okuplja raznovrsnu flotilu: od sportskih rafting gumenjaka i čamaca lokalnih alasa iz Vrhpolja, Drlača i Uzovnice do većih povezanih katamarana na kojima posade iz Podrinja, Mačve, Valjeva, Šapca, Beograda, Novog Sada i gradova Bosne i Hercegovine provode čitav julski dan. Posebnu draž ljubovijskoj plovidbi daje upravo osećaj prostorne širine i neukroćene prirode, jer na potezu od Rogačice do Ljubovije nema velikih industrijskih postrojenja uz obalu, već reku prate vrbaci, šljunkovite ade, seoske kuće sa drvenim vajatima i strme krečnjačke kose iznad Trešnjice.

Etape plovidbe duge 40 kilometara: Rogačica – Gornja Trešnjica – Ljubovija

Plovna trasa Drinske regate u Ljuboviji nadovezuje se tačno na tačku gde se završava uzvodni bajinobaštanski sektor: start je na ušću reke Rogačice u Drinu, na tromeđi uticaja Bajine Bašte, Ljubovije i prekodrinskog područja Srebrenice i Bratunca. Odmah po isplovljavanju čamci ulaze u živopisan splet izduženih meandara pored Okleca, Strmova i Bačevaca na desnoj obali, odnosno Fakovića i Žanjeva na levoj obali u Bosni i Hercegovini, gde se Drina probija između šumovitih kosa Azbukovice i masiva Osata.

U poređenju sa deonicom neposredno ispod brane u Perućcu, voda Drine na potezu prema Ljuboviji za nijansu je toplija jer je reka već prešla više od dvadeset pet kilometara otvorenog sunčanog korita, ali zadržava prozirnu zelenu boju i stalno smenjivanje mirnijih dubokih virova i šljunkovitih brzaka („bukova”). Posade usput prolaze pored prostranih belih rečnih sprudova i vrbovih ada kod Vrhpolja, poznatih po vajatima za seosko gostoprimstvo uz samu obalu.

Tradicionalna središnja stanica i veliko podnevno odmorište čitave flotile nalazi se na ušću i šljunkovitoj obali u Gornjoj Trešnjici, neposredno ispod izlaza reke Trešnjice iz zaštićenog Specijalnog rezervata prirode „Kanjon reke Trešnjice”, čuvenog staništa beloglavog supa. Na obali u Gornjoj Trešnjici posade pristaju radi predaha uz tradicionalni vojnički pasulj iz kazana i muziku trubača, nakon čega u popodnevnim časovima nastavljaju plovidbu pored Drlača, Lonjina i Uzovnice, prolaze u zoni drumskog graničnog mosta „Bratoljub” i uplovljavaju na cilj kod motela i gradskog kupališta u Ljuboviji.

Kako razlikovati regatu u Ljuboviji od regate u Bajinoj Bašti

Budući da se obe manifestacije održavaju u julu na srednjoj Drini i u medijima nose naziv „Drinska regata”, putnici koji prvi put istražuju Podrinje lako ih mogu pomešati. Osnovna razlika leži u nedelji održavanja, polazištu i dužini plovidbe: ljubovijska regata održava se druge subote jula na potezu Rogačica – Ljubovija (oko 40 km), dok se nedelju dana kasnije, u trećoj sedmici jula, održava starija i masovnija Drinska regata u Bajinoj Bašti na uzvodnoj deonici Perućac – Rogačica (25–26 km).

Posmatrane zajedno na karti reke, ove dve julske regate zapravo ispisuju neprekinuti plovni koridor srednje Drine dug oko 65 kilometara između brane HE „Bajina Bašta” u Perućcu i gornjeg uspora Zvorničkog jezera nizvodno od Ljubovije. Treći rečni sektor nalazi se tek ispod brane HE „Zvornik”, gde se u avgustu odvijaju prekogranične i gradske regate između Zvornika, Malog Zvornika i Banje Koviljače.

Prateći dani u Ljuboviji, granični režim i izleti u zaleđe

Oko subotnjeg spusta u Ljuboviji organizuje se višednevni prateći sportski i muzički program na terenima pored Drine i u centru varoši — turniri u malom fudbalu i odbojci na pesku, književne i zavičajne večeri, kao i otvoreni večernji koncerti po završetku plovidbe. Kao i na uzvodnom sektoru, matica Drine duž svih četrdeset kilometara od Rogačice do Ljubovije predstavlja državnu granicu između Srbije i Bosne i Hercegovine, pa učesnici podležu obaveznoj evidenciji posada, nošenju ličnih isprava i prsluka za spasavanje i poštovanju uputstava pograničnih i spasilačkih službi.

Zbog celodnevnog izlaganja julskom suncu na otvorenoj vodi od sedam do devet sati, iskusni kapetani čamaca u Ljuboviji posebnu pažnju posvećuju zaštiti od sunca, zalihama pijaće vode i usklađivanju veslanja u plićim šljunkovitim prelivima. Boravak u Azbukovici tokom regatnog vikenda posetioci najčešće dopunjuju kopnenim izletom u dolinu i kanjon reke Trešnjice, usponom na Mačkov kamen ili obilaskom starih crkava brvnara u Donjoj Orovici i Selancu.

Za ljubitelje lokalne gastronomije, regatni dani u Ljuboviji neraskidivo su vezani i za prepoznatljiva jela srednjeg Podrinja — drinsku ribu pripremanu na tanjirači ili u kotliću, suvu šljivu i rakiju iz podbobijskih voćnjaka, kao i kačamak i sir sa planinskih katuna Bobije i Jagodnje. Magistralni put Bajina Bašta – Rogačica – Ljubovija neprekidno prati desnu obalu Drine, što posadama znatno olakšava jutarnji prevoz opreme na start u Rogačici i večernji povratak nakon pristajanja na gradskoj plaži u Ljuboviji.