Prekogranična i loznička regata na donjoj Drini

Kako su Loznica, Mali Zvornik i Zvornik razvili avgustovske spusteve niz donju Drinu

Nizvodno od betonske brane Hidroelektrane „Zvornik” i starog gvozdenog Mosta kralja Aleksandra I Karađorđevića, reka Drina napušta uski planinski tesnac i izlazi u sve širu šljunkovitu dolinu donjeg Podrinja. Upravo taj dvadeset pet kilometara dug rečni potez — oivičen naseljima Malog Zvornika i Grada Loznice na desnoj obali (Srbija) i naseljima Grada Zvornika na levoj obali (Republika Srpska, Bosna i Hercegovina) — postao je od sredine dvehiljaditih godina pozornica avgustovskih rekreativnih regata.

Za razliku od srednjeg toka, gde svaku deonicu vodi samo jedna opština, na donjoj Drini trasa od starta do cilja preseca administrativne granice tri lokalne samouprave u dve države. Zbog toga je ovaj plovidbeni događaj kroz godine nosio nekoliko srodnih i međusobno povezanih naziva: od 2005. godine Grad Loznica i Turistička organizacija grada Loznice (uz saradnju sa Malim Zvornikom) organizovali su ga kao Lozničku (Drinsku) regatu sa startom u Malom Zvorniku i ciljem na Žićinoj plaži u Banji Koviljači, dok je na levoj obali plovidba bila deo programa manifestacije Zvorničko ljeto sa pristajanjem u Šepku.

Iz prirodne činjenice da čamci sa obe obale istovremeno plove istom graničnom maticom, tri susedne uprave — Grad Zvornik, Opština Mali Zvornik i Grad Loznica — u više izdanja udružile su kapacitete u zajedničku međunarodnu prekograničnu regatu pod nazivom „Drina je samo jedna”, uz koordinisanu pratnju graničnih policija, ronilačkih klubova i spasilačkih službi Srbije i Bosne i Hercegovine.

Plovidba od Malog Zvornika i Zvornika do Žićine plaže i Šepka (oko 25 km)

Polazne tačke spusta nalaze se na uređenim obalama neposredno ispod starog pešačkog mosta — kod hotela i šetališta u Malom Zvorniku na desnoj obali i na gradskoj plaži u Zvorniku na levoj obali. Već u prvim kilometrima čamci prolaze ispod drumskog i teretnog graničnog mosta Karakaj – Mali Zvornik i železničkog mosta na pruzi prema Tuzli, nakon čega se pred posadama otvara široko ravničarsko-brdsko korito donje Drine.

Tokom četiri do pet sati lagane plovidbe, sa desne strane nad rekom se nadvijaju bukove šume planine Gučevo i nižu podrinjska naselja Radalj, Brasina i Donja Borina, dok se na levoj obali smenjuju Čelopek, Tršić kod Zvornika, Roćević, Kozluk i Branjevo. Za ovaj deo toka karakteristične su česte promene dubine, račvanje matice oko velikih šljunkovitih ostrva (ada) i brzi plićaci („prelivi”) čija prohodnost u avgustu direktno zavisi od količine vode koju u tom trenutku propuštaju turbine Hidroelektrane „Zvornik”.

Završetak plovidbe vezan je za najpoznatije kupališne zone donjeg Podrinja: čamci registrovani na desnoj obali pristaju na prostranoj šljunkovitoj Žićinoj plaži u Banji Koviljači (naspram koje se u zaleđu prostire čuveni banjski park sa Kur-salonom), dok posade sa leve obale i učesnici zajedničkih prekograničnih izdanja završavaju spust na uređenoj plaži u Donjem Šepku / Šepku, u blizini graničnog mosta Šepak – Trbušnica, uz zajednički ručak, riblju čorbu ili vojnički pasulj i muzički program na obali.

Dvanaesta regata u avgustu 2016. — trasa Mali Zvornik – Žićina plaža

Kontinuitet lozničko-malozvorničkog spusta sredinom druge decenije XXI veka dokumentuje 12. Drinska (Loznička) regata iz leta 2016. godine. Prema zvaničnom programu objavljenom krajem jula 2016. godine (27. jula 2016), dvanaesto izdanje regate zakazano je za prvu subotu u mesecu — 6. avgust 2016. godine — čime je potvrđeno jednogodišnje brojanje manifestacije od njenog pokretanja 2005. godine.

Planom plovidbe za 6. avgust 2016. utvrđen je polazak čamaca u 11 časova iz Malog Zvornika, nizvodno od brane hidroelektrane, i spuštanje celokupnom dvadesetpetokilometarskom trasom podno Gučeva do cilja na Žićinoj plaži u Banji Koviljači. Zakazivanje spusta upravo za prvu subotu avgusta uskladilo je rečni događaj na desnoj obali sa istovremenim trajanjem manifestacije Zvorničko ljeto na levoj obali Drine, potvrđujući ustaljenu satnicu, polazno pristanište u Malom Zvorniku i ciljno kupalište u Banji Koviljači.

Sama Žićina plaža u Banji Koviljači, kao višedecenijsko odredište lozničkih i prekograničnih regata, predstavlja najduže prirodno šljunkovito kupalište na desnoj obali donje Drine u sastavu Grada Loznice. Smeštena u širokom luku reke naspram semberijskog i zvorničkog priobalja, sa hladovinom topola i vrbaka i pogledom na greben Gučeva, plaža pruža dovoljno prostora za bezbedno pristajanje i izvlačenje više stotina plovila, organizaciju sportova na pesku i zajedničko druženje učesnika po završetku plovidbe.

Pravila plovidbe na graničnoj reci i odnos prema julskim regatama

Pošto državna granica između Republike Srbije i Bosne i Hercegovine na potezu od Malog Zvornika do Trbušnice i Lešnice prati rečno korito Drine, održavanje svake avgustovske regate počiva na posebnoj najavi i nadzoru pograničnih organa obe države. Posade učestvuju sa registrovanim gumenim i plastičnim čamcima sa vanbrodskim motorima male snage ili veslima, uz obavezno posedovanje ličnih dokumenata, pojaseva za spasavanje i poštovanje zabrane samovoljnog pristajanja na suprotnu obalu izvan zvanično odobrenih punktova zajedničkog spusta.

U godišnjem kalendaru Podrinja ova avgustovska plovidba na donjoj Drini zatvara letnji niz koji u julu otvaraju dve uzvodne regate na srednjem toku: Drinska regata u Ljuboviji (druge subote jula, Rogačica–Ljubovija, 40 km) i Drinska regata u Bajinoj Bašti (treće sedmice jula, Perućac–Rogačica, 25–26 km).