Regionalni sajam meda u Loznici

Zašto su Jadar, Cer i Gučevo jedno od najbogatijih pčelarskih područja zapadne Srbije

Nastanak i trajnost Regionalnog sajma meda u Loznici počivaju na izuzetno povoljnom rasporedu medonosne flore između donjeg toka Drine, reke Jadar i niskih šumovitih planina koje sa tri strane okružuju lozničku kotlinu. Još u rano proleće, tokom marta i aprila, vrbaci, topolovi pojasevi i voćnjaci u aluvijalnoj ravni Drine i Jadra pružaju pčelinjim društvima obilnu razvojnu polenovu i nektarsku pašu, zahvaljujući kojoj košnice snažno uđu u glavnu sezonu medobranja.

Tokom maja težište pčelarenja seli se na osunčane pobrđe Jadra, Iverka, Rađevine i naročito obronke planine Gučevo, gde se prostiru prostrane bagremove šume iz kojih potiče svetli, blagi i dugo tečni bagremov med, najzastupljenija sorta čitavog lozničkog kraja. Već u junu pčelari sele stacionarne i pokretne pčelinjake na grebene planine Cer, poznate po gustim šumama lipe čiji nektar daje aromatičan lipov med prepoznatljivog mirisa i oštrijeg ukusa, dok u julu i avgustu vlažne livade uz Jadar, Lešnicu i Drinu donose višecvetni livadski i šumski med (medljikovac).

Oslonjeno na takvu prirodnu osnovu, organizovano pčelarenje u Loznici i Jadru ima dugu tradiciju udruživanja, od nekadašnjih pletara („trmki”) u seoskim voćnjacima Tršića, Korenite i Runjana do savremenih LR i DB košnica. Kako bi pčelari Podrinja, Mačve, Semberije, Podgorine i Rađevine dobili sopstveno jesenje mesto susreta neposredno po završetku vrcanja i pripreme društava za zimu, Pčelarsko društvo „Loznica” pokrenulo je 2013. godine prvi Regionalni sajam meda.

Izložbeni štandovi u Ulici Jovana Cvijića, stručni skupovi i Etno-bazar

Mesto održavanja sajma jeste samo pešačko srce Loznice — šetalište u Ulici Jovana Cvijića i plato ispred Vukovog doma kulture. Tokom trodnevnog septembarskog ili ranojesenjeg vikenda duž korzoa postavljaju se tipski drveni štandovi izlagača iz Loznice, Krupnja, Malog Zvornika, Ljubovije, Šapca, Valjeva, Osečine, kao i gostujućih pčelara sa leve obale Drine iz Zvornika i Bijeljine. Pored čistog bagremovog, lipovog, livadskog, suncokretovog i šumskog meda, posetiocima su dostupni cvetni prah (polen), perga, propolis kapi, matični mleč, saće u medu, mešavine za jačanje imuniteta, prirodna kozmetika na bazi pčelinjeg voska, medovača i specijalizovana pčelarska oprema.

Za razliku od običnih uličnih prodajnih izložbi, loznički sajam od samog osnivanja neguje snažnu obrazovno-stručnu dimenziju. Drugog dana manifestacije, po pravilu u subotu, u Velikoj skupštinskoj sali Grada Loznice održavaju se akreditovana stručna predavanja univerzitetskih profesora, veterinarskih stručnjaka i iskusnih praktičara Saveza pčelarskih organizacija Srbije. Teme obuhvataju savremenu tehnologiju pčelarenja, biološku zaštitu pčelinjih zajednica od varoe i bolesti legla, sprečavanje trovanja pčela u voćarstvu i ratarstvu, kao i standarde kontrole kvaliteta i geografskog porekla meda.

Treći sloj manifestacije čini prateći Etno-bazar i rad sa decom. Na tezgama Etno-bazara udruženja žena i seoska domaćinstva iz Jadra izlažu vezene i tkane rukotvorine, slatku i slanu zimnicu, sušeno voće i biljne čajeve sa Cera i Gučeva, dok se na otvaranju ispred Vukovog doma kulture priređuje kulturno-umetnički program sa nastupima folklornih ansambala i najmlađih polaznika lozničkih vrtića i osnovnih škola.

Osmi Regionalni sajam meda u septembru 2020. godine — program i organizatori

Strukturu i institucionalno partnerstvo manifestacije precizno odslikava program 8. Regionalnog sajma meda u Loznici iz jeseni 2020. godine. Prema zvaničnoj programskoj najavi objavljenoj 23. septembra 2020. godine, trodnevno osmo izdanje zakazano je za period od petka do nedelje, od 25. do 27. septembra 2020. godine. Ulogu nosioca manifestacije imalo je Pčelarsko društvo „Loznica”, uz zajedničku podršku Grada Loznice, Turističke organizacije grada Loznice (TOG Loznice) i Regionalne razvojne agencije Podrinja, Podgorine i Rađevine (RRA PPR) sa sedištem u Loznici.

Sajamska postavka izlagača iz Loznice i okolnih opština regiona raspoređena je na ustaljenoj lokaciji u Ulici Jovana Cvijića, na platou ispred Vukovog doma kulture. Programom osmog sajma svečano otvaranje uz prigodni kulturno-umetnički program utvrđeno je za petak, 25. septembar 2020. u 13 časova, dok je centralni edukativni skup — stručno predavanje iz oblasti pčelarstva — zakazan za subotu, 26. septembar 2020. sa početkom u 12 časova u Velikoj skupštinskoj sali Grada Loznice.

Tokom sva tri sajamska dana kao prateća celina u pešačkoj zoni organizovan je i Etno-bazar, namenjen predstavljanju proizvođača tradicionalnih rukotvorina, domaćih poljoprivrednih prerađevina i jesenje zimnice, čime je spoj pčelarstva i seoskog stvaralaštva zaokružio jesenji kalendar događaja u središtu Loznice, svega nedelju dana po završetku septembarskih saborskih svečanosti u Tršiću.

Prostorni orijentiri u centru Loznice tokom jesenjih sajamskih dana

Plato ispred Vukovog doma kulture u Ulici Jovana Cvijića predstavlja centralnu pešačku tačku Loznice, udaljenu par minuta hoda od mostova preko rečice Štire, zgrade Gradske uprave u kojoj zaseda stručni skup pčelara i glavnog gradskog trga. U neposrednom susedstvu sajamskih štandova nalaze se Stalna postavka slika Miće Popovića i Vere Božičković Popović u istoj ulici, kao i zdanje Stare apoteke u kom je smešten Muzej Jadra.

Zahvaljujući takvom položaju, obilazak Regionalnog sajma meda prirodno se uklapa u poludnevnu gradsku šetnju kroz Loznicu ili služi kao uvodna stanica pre odlaska prema Banji Koviljači, Tršiću i manastiru Tronoša.